W wojnę trzydziestoletnią zaangażowało się wiele państw europejskich, ale przez bardzo wielu historyków ta wojna uważana jest jako wojna niemiecka. Przynajmniej tak chcą wiedzieć tę wojnę historycy niemieccy. Jest wiele powodów, by tak tę wojnę interpretować. W zasadniczej mierze wojna rozegrała się na terenie Niemiec. Na obszarze Rzeszy Niemieckiej skupiały się wszystkie konflikty ówczesnej Europy. Pokój w Augsburgu zawarty w 1595 r. nie rozwiązywał wszystkich sporów religijnych. Nie rozwiązał także napięć związanych z reformacją. Dwór cesarski popierał działania kontrreformacji. Cesarz także dążył do wzmocnienia swojej władzy. W tym czasie w Europie rodzi się absolutyzm. Dlatego narastał konflikt pomiędzy cesarzem a stanami Rzeszy. W Europie po odkryciach geograficznych rysuje się wyraźny podział na Europę, która będzie szła w kierunku przemysłu i na Europę, która będzie rozwijała rolnictwo. Linią tego podziału była Łaba. Łaba płynie przez państwa, które należą do cesarstwa. A zatem w samym cesarstwie skupia się podział Europy. To wszystko sprawiło, że poza charakterem religijnym jaki w tej wojnie wystąpił, pojawiły się także problemy gospodarcze, społeczne, polityczne. Zarzewie konfliktów było w Czechach. Tam najsilniej przejawiał się opór przeciwko działaniu kontrreformacji, bo tam najdłużej trwała tradycja protestantyzmu, od czasów Jana Husa. Reprezentacja stanów czeskich wymusiła na cesarzu Rudolfie II pewne przywileje dla protestantów. Był to tzw. List majestatyczny Rudolfa II z 1609 r. List ten dawał protestantom znaczne przywileje, dawał im swobodę kultu. Czesi byli dumni ze swoich przywilejów, ale następca Rudolfa II – Maciej Habsburg, poparł dążenia kontrreformacji. Wówczas bojąc się utraty swoich przywilejów protestanci czescy wystosowali do cesarza list, domagając się przestrzegania praw. Cesarz zniósł wcześniejsze przywileje protestanckie, poprał katolików. Wstrzymano budowę zborów protestanckich. Na władcę Czech i Węgier został wybrany zwolennik kontrreformacji arcyksiążę Ferdynand Habsburg. W takiej sytuacji protestanci czescy zwołali do Pragi zebranie protestantów. Celem tego zebrania miała być obrona praw protestantów. Wystosowano kolejny list do cesarza i na maj 1618 r. zapowiedziano kolejny zjazd, na którym miano rozpatrzyć odpowiedź cesarską. Cesarz nie tylko odmówił protestantom słuszności, ale zabronił zwołania zjazdu. Mimo zakazu protestanci zjawili się w Pradze i rozpoczęli zjazd. 23 maja delegacja udała się na Hradczany, gdzie zażądano wyjaśnień od namiestników cesarskich. Podczas kłótni protestanci wyrzucili przez okno z pierwszego piętra dwóch namiestników cesarskich. To wydarzenie nazwane jest defenestracją praską. Czesi chcieli z tego wydarzenia uczynić wojnę narodową przeciwko Habsburgom, wszak wyrzucono przez okno ludzi noszące tak niemieckie nazwiska jak Slawata, ci którzy wyrzucali nosili nazwiska słowiańskie, czeskie takie jak hrabia Thurn czy Wilhelma z Ruppy. To dało początek wojnie trzydziestoletniej. Tę wojnę można podzielić na cztery etapy. Podejmując wojnę z Habsburgami Czesi stworzyli rząd nazwany dyrektoriatem. Liczono na pomoc Anglii i Niderlandów. Tam była silna grupa protestantów. Anglia ograniczyła się jednak do pośrednictwa dyplomatycznego pomiędzy cesarzem a powstańcami. To pośrednictwo zakończyło się niepowodzeniem. Niderlandy udzieliły pomocy finansowej w wysokości 50 tys. guldenów holenderskich miesięcznie. Te pieniądze pozwoliły Czechom na organizację oddziałów zaciężnych. Powstanie w Czechach, wybuch wojny zaskoczył cesarza, nie był na to przygotowany, dlatego chciał podjąć rokowania z Czechami. Zupełnie inne stanowisko reprezentowali arcyksiążęta: król czeski i węgierski arcyksiążę Ferdynand oraz arcyksiążę Maksymilian. Uważali oni, że sprawę czeską należy ostatecznie rozstrzygnąć na drodze konfliktu zbrojnego. W 1619 r. umiera cesarz Marcin Habsburg. Jego miejsce w sierpniu 1619 r. objął Ferdynand. Przyjmując tytuł cesarski Ferdynand został pozbawiony korony czeskiej i węgierskiej. Parlament czeski na swojego władcę wybrał Fryderyka V. Był to afront wobec cesarza. Początkowo wojska czeskie wkroczyły do Austrii, ale po kilku klęskach wycofały się. Wojska węgierskie podjęły interwencję w Czechach i ruszyły na Wiedeń. Właściwie utrzymanie tronu Ferdynand Habsburg zawdzięczał królowi polskiemu Zygmuntowi III Wazie. Poparł on cesarza obawiając się rozrostu powstania na ziemie polskie. Zygmunt III dążył do ograniczenia praw szlachty, tym kierując się nie chciał dopuścić do rozszerzenia powstania, bo wówczas by przegrał ze szlachtą. Na terenie Rzeczypospolitej Zygmunt III udzielił prawa do specjalnego zaciągu na rzecz cesarza. Powstały oddziały Lisowszczyków. Te oddziały zaatakowały Węgry i zmusiły wojska węgierskie do odwrotu spod Wiednia. Do decydującego starcia w tym pierwszym etapie wojny, etapie czeskim doszło 8 listopada 1620 r. pod Białą Górą na zachód od Pragi. Wojska habsburskie odniosły zwycięstwo i zajęły Pragę. Cesarz w celu ukarania przywódców powstania ustanowił specjalny trybunał. Wszelkie przywileje, swobody polityczne miały być cofnięte. Wszyscy najwybitniejsi przedstawiciele wojny występujący po stronie czeskiej mieli być ścięci. Wymordowano ponad 600 osób. Majątki największych opozycjonistów podlegały konfiskacie. Ustanowiono także dziedziczność Habsburgów na tronie czeskim, dotąd Habsburgowie w Czechach byli władcami elekcyjnymi, musieli być wybrani. Odtąd automatycznie arcyksiążę zostawał królem czeskim. Miejsce straconej, wypędzonej magnaterii czeskiej zajęła nowa, przeważnie pochodzenia niemieckiego. Konfiskowane majątki były oddawane nowym przedstawicielom. Ludność Czech uległa znacznemu zmniejszeniu w wyniku wojny, a także w wyniku zaraz oraz przymusowej emigracji. O klęsce Czechów zadecydowała przewaga militarna Habsburgów, również rozbicie w samym obozie czeskim. Monarchowie i książęta europejscy reprezentujący nawet różne religie, wyznania chrześcijańskie nie zaangażowali się po stronie czeskiej, ponieważ władza cesarza uważana była za władzę legalną i wystąpienie przeciwko cesarzowi było wystąpieniem przeciwko legalnej władzy. Poparcie powstania czeskiego narażało każdego monarchę na to, że w jego kraju każdy może przeciwko jego władzy królewskiej wystąpić. W tym czasie w Europie zaczyna się robić absolutyzm, gdzie władca wzmacnia swoją władzę. Zakończył się konflikt w samych Czechach, n...