Unia polsko-litewska miała być początkowo unią w której Litwa miała być wcielona do Korony. Nie było to możliwe. Ostatecznie unia polsko-litewska stała się unią personalną tzn. są dwa osobne państwa, mające jednego wspólnego władcę. Korzyści płynące z unii dla Litwy były wielkie, między innymi kultura polska była przyjmowana przez Litwę.

Były więc dwa organizmy państwowe, nierówne, bo Litwa wprawdzie była obszarowo ogromna, ale wewnętrznie była słaba, siła zbrojna była duża słabsza. Polska była dużo silniejsza gospodarczo, atrakcyjniejsza pod względem przywilejów dla szlachty, mocniejsza ekonomicznie, silniejsza militarnie, atrakcyjniejsza kulturalnie.

Jednakże władza Jagiełły w Koronie i na Litwie różniła się. Od czasów Kazimierza Wielkiego władza królewska w Polsce nie była już ściśle związana z własnością państwa. Piastowie byli właścicielami państwa. Jagiellonowie byli tylko zarządcami. Jagiellonowie byli wybierani. Jagiełło został wybrany jako mąż Jadwigi. Jagiełło po śmierci Jadwigi został zatwierdzony na tronie przez Radę Królewską. Od tego momentu Rada Królewska w Polsce i Rada Wielkoksiążęca na Litwie wybierały króla i wielkiego księcia litewskiego. Jeśli nie była to ta sama osoba unia wtedy była zrywana. Natomiast Jagiellonowie na Litwie byli właścicielami Litwy.

Państwo krzyżackie obejmowało tereny nad Bałtykiem: ziemie plemion pruskich, ziemię chełmińską, Pomorze Gdańskie , tereny dzisiejszej Łotwy i Estonii. Podstawowym celem Krzyżaków było połączyć te ziemie.

Pierwszym powodem wojny była Żmudź. Witold pierwotnie oddał ją Krzyżakom, potem wspierał powstanie przeciwko Krzyżakom. W 1409 r. wybuchło powstanie popierane przez Witolda. Powstanie było skuteczne i Krzyżacy stracili Żmudź.

Wojna Krzyżaków z Litwą oznaczała również wojnę Krzyżaków z Polską. Obradujący w 1409 r. w Łęczycy wielki zjazd panów polskich poparł działania litewskie na Żmudzi.

Przyczyną pośrednią było zagrożenie krzyżackie tak dla Litwy jak i dla Polski i odcięcie Polski od Pomorza. Nie bez znaczenia była tutaj gospodarka Polski. Ponieważ Gdańsk był w rękach Krzyżaków to wpływy z handlu zbożem, które płynęło Wisłą do Gdańska, stawały się ich. Jagiełło postanowił pokonać Krzyżaków ekonomicznie. Skierował handel przez Santok, Drezdenko do Szczecina.

Inną przyczyną wojny był spór o Santok i Drezdenko. Krzyżacy kupili od Marchii Brandenburskiej Nową Marchię i posiadali ją do 1455 r. W rezultacie odcięli Polskę od tego drugiego traktu handlowego. Poza tym nie chcieli Jagielle oddać Santoka i Drezdenka, które nie było polskie, ale było lennem Polski od czasów Kazimierza Wielkiego.

W 1403 r. papież Bonifacy IX zabronił Krzyżakom wojny z nawróconą Litwą.

Państwo krzyżackie było najlepiej zorganizowane w Europie, miało najlepszy system zbierania podatków, było bogate, współpracowało z Hanzą.

Do wojny doszło w 1409 r. Dlaczego wcześniej nie doszło do wojny?

Do 1399 r. żyła Jadwiga, która robiła wszystko, by do wojny nie doszło. Wielki mistrz Zakonu - Konrad zgadzał się z Jadwigą i nawet po jej śmierci nie śpieszył się do wojny. Dopiero za Urlicha von Jungingena rozpoczyna się wojna.

6 sierpnia 1409 r. Krzyżacy powiadamiają Polaków pisemnie o wypowiedzeniu wojny. Rozpoczyna się ona 16 sierpnia atakiem Krzyżaków na ziemię zakrzańską (Mazowsze), Ziemię Dobrzyńską, zdobywają też Bydgoszcz.

Jagiełło zaskoczony był szybkim atakiem krzyżaków. Wojsko polski...