Powstania narodowe nie były dobrem samym w sobie lecz instrumentem do wywalczenia niepodległości w formie suwerrennego państwa.

-bezkompromisowa - najpierw powstanie poprzez walkę zbrojną i odzyskanie niepodległości poprzez państwo.Gromadzenie sił i środków do rozprawy z zaborcą.

-droga kompromisu i przystosowania się tzn. że skoro okoliczności nie sprzyjają to można podtrzymywać byt narodowy w ramach instytucji i praw rządów zaborczych i w sposób legalny walczyć o poszerzenie obszaru samodzielności narodowej - praca organiczna.

W powstaniu listopadowym bardzo dużą rolę odgrywała emigracja - ok. 10 tyś uchodźców głównie z Francji. Wielka Emigracja odegrała dużą rolę w kształtowaniu się świadomości patriotycznej i politycznej Polaków. Na emigracji działali wielcy Polacy: Mickiewicz, Słowacki, Szopen, istniała też historiografia polityczna - Lelewel.

CO ONI PROPAGOWALI?

Poprzez swoją twórczość przyczyniali się do upowszechnienia ideałów walki z przemocą, niepodległości, obroną podstawowych wartości moralnych, nawet kosztem życia, szczęścia osobistego. Romantycy upowszechniali też polski mesjanizm, swoistą mistykę narodu powołanego poprzez cierpienie do oswobodzenia ludzkości. Przyczynili się jednak do bardzo niebezpiecznej cechy mentalności Polaków a mianowicie widzenie polityki w kategoriach literackich. Zresztą cecha ta jest typowa dla wszelkich emigracji złożonych z elit o zablokowanych możliwościach normalnego działania, wtedy powstają wyobrażenia bez możliwości urzeczywistnienia czy sprawdzenia tego.

Tak też się stało z emigracją polską . W tych środowiskach domagali się , by kategorie literackie przełożyć na język polityki . ( w normalnych krajach to wydarzenia polityczne przekładają się na literaturę , u nas było odwrotnie ) . Od polityków domagano się wskazania i urzeczywistniana drogi do niepodległości . Kluczową sprawą było uwłaszczenie czyli jak wówczas mówiono uobywatelnienie chłopów . Zakładano , że jeśli chłop otrzyma ziemię na własność , to wtedy nabędzie świadomości narodowej i obywatelskiej i włączy się do walki o niepodległość .

Jeśli chodzi o środowiska polityczne Wielkiej Emigracji to najwybitniejszą postacią cieszącą się pewnym autorytetem wśród dyplomatów i elit rządzących był książę Adam Czartoryski - jedyny polityk z prawdziwego zdarzenia . Wokół niego skupiali się ludzie o poglądach zachowawczych , realistycznych . Z czasem środowisko to przyjmie nazwę Hotelu Lambert . Drogę do niepodległości w tym środowis...