1135-hołd Bolesława Krzywoustego, złożony Lotarowi w Merseburgu, związany był z planami papiestwa, dążącego do podporządkowania opowiadającego się za antypapieżem, kleru polskiego arcybiskupstwa Magdeburga

1136-bulla papieska, potwierdzająca niezależność Gniezna

1138-śmierć Bolesława Krzywoustego, testament:

· Władysław II (Wygnaniec) - dzielnica senioralna, Śląsk

· Bolesław Kędzierzawy - Mazowsze i część Kujaw

· Mieszko Stary - Wielkopolska z Poznaniem

· Henryk Sandomierski - dzielnica sandomierska

· wdowa Salomea - grody Ziemi Łęczyckiej

· Kazimierz (pogrobowiec) nie dostał nic

1141-wybuch wojny młodszych braci z seniorem Władysławem II

1146-wygnanie seniora do Niemiec

1146-najazd niemiecki pod wodzą Konrada II w obronie Władysława II

1150-seniorem zostaje Bolesław Kędzierzawy

1157-najazd Fryderyka I Barbarossy, cesarza niemieckiego, Bolesław składa mu hołd

1163-synowie Władysława II Wygnańca, Bolesław Wysoki i Mieszko Plątonogi odzyskują dzielnicę swego ojca- Śląsk

1166-ginie w wyprawie pruskiej Henryk Sandomierski; z jego ziem wykrojono księstwo wiślickie dla najmłodszego syna Bolesława Krzywoustego - Kazimierza Sprawiedliwego

1173-śmierć Bolesława Kędzierzawego, konflikt między Mieszkiem Starym a Kazimierzem Sprawiedliwym

1177-wojny domowe: bunt w Krakowie, na Śląsku Bolesław Wysoki z Mieszkiem Plątonogim, w Wielkopolsce Mieszko Stary ze swym synem Odem

1180-zjazd w Łęczycy zatwierdza władzę Kazimierza, kościół zyskał nowe prawa: zniesienie prawa księcia do zabrania nieruchomości po zmarłym biskupie, kościoły dostawały dodatkowe immunitety

1181-książę Bogusław pomorski składa hołd Fryderykowi I Barbarossie

1181-Mieszko Stary zdobywa ponownie Wielkopolskę

1185-książę Bogusław pomorski składa hołd Danii

1194-umiera Kazimierz Sprawiedliwy, władcą ponownie krakowiacy wybierają starego syna Kazimierza Sprawiedliwego, Leszka Białego; walki z Mieszkiem Starym, który wyprawia się na Kraków ale ponosi klęskę nad rzeką Mosgawą

1202-umiera Mieszko Stary, o Kraków walczy syn Mieszka Starego, Władysław Laskonogi i Leszek Biały

1205- najazd Romana, księcia Rusi Halickiej, klęska Rosjan pod Zawichostem

1210-do walki włącza się Mieszko Plątonogi, popierany przez gwaranta testamentu Bolesława Krzywoustego, czyli papieża; wtedy był nim Innocenty III

1212- Mieszko Plątonogi umiera

Sytuacja:

Leszek Biały - ziemia krakowska i sandomierska

Konrad, syn Kazimierza Sprawiedliwego - Mazowsze Czersk, Łęczyca

Władysław Laskonogi, syn Mieszka Starego - południowa Wielkopolska

Władysław Odonic, wnuk Mieszka Starego - północna Wielkopolska

potomkowie Plątonogiego - południowy Śląsk; -raciborsko-opolską

Henryk Brodaty, wnuk Władysława Wygnańca - północny Śląsk; Wrocławskie

1226- przybycie Krzyżaków na zaproszenie Konrada Mazowieckiego

1227-zjazd w Gąsowie, dokąd przybyli Leszek Biały, Władysław Laskonogi i Konrad Mazowiecki; na zjazd napada Świętopełk Pomorski i Władysław Odonic; Leszek Biały ginie, Henryk Brodaty ciężko ranny; władzę w Krakowie zdobywa Władysław Laskonogi

1228 - przywilej w Cieni wydany przez Władysława Laskonogiego

Próba zjednoczenia Polski podjęta przez Henryka Brodatego i jego syna Henryka Pobożnego

1240 - atak mongolski, zdobycie i spalenie Krakowa

1241/ 9 kwiecień - bitwa pod Legnicą, klęska wojsk polskich, śmierć Henryka Pobożnego

Miasta: rozwój miast osadzanych na prawie niemieckim (i jego mutacjach prawie średzkim i chełmińskim);

1211 - Złotoryja

1237 - Płock

1242 - Wrocław

1253 - Poznań

1257 - Kraków

1263 - Gdańsk (na prawie magdeburskim)

1285 - wymóg znajomości języka polskiego dla księży w Polsce wydany przez arcybiskupa Jakuba Świnkę

1290 - wszyscy walczą ze wszystkimi

1295 - koronacja Przemysła II na króla Polski

1296 - zamordowanie Przemysła II

1300 - koronacja Wacława II Czeskiego na króla Polski

1305 - śmierć Wacława, koronacja jego syna Wacława III; jego szybka śmierć; rozpoczęcie jednoczenia ziem przez Władysława Łokietka

1308 - opanowanie przez Brandenburgie Santoka i ziemi lubuskiej (wcześniej); władca Gdańska z ramienia Łokietka zwraca się o pomoc do Krzyżaków, którzy zajmują Gdańsk

1309 - opanowanie Pomorza przez Krzyżaków

1310 - Malbork staje się stolicą państwa zakonnego

1311 - bunt Krakowa (wójt Albert), który opowiada się za Janem Luksemburskim, królem Czech, tytularnym sukcesorem korony polskiej po Wacławie II i III (Przemyślidach); bunt zostaje szybko stłumiony

1314 - zdobycie Wielkopolski przez Łokietka z rąk stronników zmarłego Henryka Głogowskiego

1315-17 - wojny z Brandenburgią, sojusz z Danią, Pomorzem Szczecińskim i Węgrami

1318 - zjazd w Sulejowie, postulat przywrócenia królestwa; Polska jako przedmurze chrześcijaństwa

1320 - koronacja Władysława Łokietka na króla Polski w Gnieźnie przez arcybiskupa Janisława

Sytuacja:

Małopolska, Wielkopolska, ziemia sieradzka, łęczycka, brzeska, dobrzyńska, Kujawy Inowrocławski; 130 tys. km/2, 750 tys. mieszkańców, zaludnienie: 8 osob/km/2. Polska straciła Śląska, Mazowsza (lenno), Pomorza, ziemi lubuskiej