Minerał – to naturalny składnik skorupy ziemskiej o stałym składzie chemicznym i stałych właściwościach fizycznych. Cechy minerałów: barwa, pokrój kryształów, twardość, smak, np. halit-słony, zapach, np. siarka, błysk, np. agat-szklisty Podział minerałów: krystaliczne, np. kalcyt CaCO3-3(ma burzliwą reakcję z kwasami, tworzy się w jaskiniach) kwarc SiO2-7; piryt – złoto głupców; ametyst, agat, cytryn – rodzaje krzemionek; skaleń – glina, główny składnik granitu, różowy; opal – rodzaj krzemionki, załamuje światło; cytryn – żółty, twardość 7, kwarc SiO2 Skałą – nazywamy skupienie jednorodnych lub różnorodnych minerałów o dużej masie. Tylko niektóre minerały są pierwiastkami. Są to tzw. minerały rodzime: złoto, platyna, srebro, siarka, żelazo, miedź, nikiel. Minerały, które mają duży udział w budowie skał, nazywa się minerałami skałotwórczymi np. kwarc, dolomit, kalcyt, minerały ilaste, skalenie miki. Skład chemiczny i cechy budowy fizycznej decydują w konsekwencji o jego odporności na niszczenie. Magmowe: wylewne(andezyt, bazalt), głębinowe(dioryt, gabro, granit, sjenit) Osadowe: okruchowe(less, piasek, żwir, ił, muł, piaskowiec, zlepieniec, iłowiec, mułowiec, less, glina), pochodzenia organicznego(zwierzęcego: wapień, kreda; roślinnego: węgiel k. i b., ropa naftowa, gaz ziemny, fosforyt, torf), pochodzenia chemicznego(sól kamienna, sól potasowa, gips, siarka, anhydryt) Metamorficzne(przeobrażone): gnejs, kwarcyt, marmur, łupki krystaliczne. Magma – jest stopem krzemianowym, w skład którego oprócz krzemionki wchodzą: żelazo, magnez, wapń, sód oraz substancje lotne, np. chlor, dwutlenek węgla oraz przegrzane roztwory wodne. Skały osadowe powstają najczęściej wskutek procesów wietrzenia. Wietrzenie wywołuje najczęściej rozluźnienie spoistości skał i ich rozdrobnienie. Rozdrobnione lub rozpuszczone cząstki mineralne łatwo ulegają procesom transportu i akumulacji. Rodzaj i pochodzenie cząstek mineralnych, a także środowisko, w którym się osadzają, powoduje, że skały
|