ROŚLINY ZBOŻOWEJ PSZENICA stanowi podstawę wyżywienia większości krajów świata. Zboże to wymaga dobrych gleb, starannej uprawy i silnego nawożenia. Uprawia się pszenicę w strefie umiarkowanej, podzwrotnikowej i zwrotnikowej. J Najważniejsze regiony upraw pszenicy : Kanada, USA, Argentyna, Europa bez krańców północnych, obszar Rosji na południe od pasa tajgi, północne Indie i Pakistan, Kazachstan, Chiny, płd-wsch Australia, Turcja, afrykańskie wybrzeża Morza Śródziemnego, delta Nilu. J RYŻ stanowi podstawę wyżywienia krajów Azji płd-wsch. Spożywany jest w postaci ziarna i kasz, a słoma ryżowa ma rozległe znaczenie jako pasza oraz cenny surowiec dla przemysłu celulozowo-papierniczego. Ryż wymaga dużej ilości wody i dobrych gleb. Długi okres wegetacyjny pozwala na 2-krotne zbiory w ciągu roku lub 3-krotne w ciągu dwóch lat. J Główne rejony uprawy ryżu na świecie : Indie, Chiny, Jawa, Japonia, Korea, Tajlandia, delta Nilu, Madagaskar, delta Nigru, Niź Zatokowa, Meksyk, płd Brazylia, Kolumbia, Włochy, płd Francja, płd-wsch Australia. J KUKURYDZA jest rośliną alimentacyjną, oleista, paszowa i przemysłowa ( produkcja celulozy i papieru, alkohol i oleju ). Główne tereny uprawy kukurydzy wiążą się z klimatem gorącym wilgotnym oraz z ciepłymi obszarami klimatu umiarkowanego. J Główne rejony uprawy kukurydzy na świecie : USA, Chiny, Brazylia, Argentyna, Meksyk, Rosja, Ukraina, Rumunia, b. Jugosławia, Francja, Włochy, Hiszpania, Grecja ROŚLINY CUKRODAJNEJ BURAK CUKROWY – zawiera do 25 % masy korzenia cukru, jest uprawą pracochłonną i kapitałochłonną Największe rejony upraw rozciągają się w Europie. W pasie czarnoziemów Ukrainy, gleb brunatnych europejskich części Rosji, płn-wsch Francja, płd Niemcy, płd Polska, płn Włochy, kraje Beneluxu. Poza Europą buraki uprawia się także w USA i Chinach. J TRZCINA CUKROWA – zajmuje obszar dwukrotnie większy od upraw buraków. Zawiera 14 % cukru. Jest wieloletnią rośliną strefy karaibskiej, płn-wsch części Brazylii, płn-wsch Chinach, na Niź Gangesu, w Indiach, na Filipinach, na Jawie, wsch części Australii, na Hawajach i w RPA. Największym od lat producentem trzciny cukrowej jest Brazylia. Największymi producentami cukru jest Kuba, Francja, Australia, znaczącym producentem jest Polska. ROŚLINY OLEISTEJ SOJA – najważniejsza roślina. Ma duże wykorzystanie jako produkt alimentacyjny bowiem wyrabia się z niej makarony, sosy, mąkę, zawiera do 50 % białka i 25 % tłuszczu. Jest podstawą wyżywienia wegetraian. Największe rejony upraw koncentrują się w środkowym dorzeczu Missisipi oraz na wschodzie kraju, w płd-wsch Brazylii, w Chinach, w płn części Niź Laplaty, ponadto w Indiach, w Indonezji, a w Europie Włochy J RZEPAK – wykorzystany do produkcji olejów jadalnych i technicznych. Służy jako roślina pasterna. Największym producentem tej rośliny są Chiny, środkowa część biegu żółtej rzeki, Indie – dolina Gangesu, Kanada – płd rejony, w Europie Niemcy, Francja, Polska i W. Brytania J ORZECHY ZIEMNE – ich ziarna zawierają do 50 % tłuszczu. Są rośliną strefy tropikalnej i subtropikalnej. Głównymi rejonami upraw są : Niź Chińska, wyż. Dekańska w Indiach, strefa Sudan w Afryce i płd część USA J SŁONECZNIK – Argentyna, Rosja, Francja, Ukraina, Hiszpania, Rumunia, duże znaczenie mają w USA, Indiach i Chinach J OLIWKI są rośliną niemal wyłącznie basenu Morza Śródziemnego – Włochy, Gracja, Hiszpania. Poza Europą uprawia się je w Kaliforni, w USA i płn Afryce. Polny ( dektynowe, oleiste, kakaowe ) rosną głównie w strefie równikowej i podzwrotnikowej – wyspy archipelagu malajskiego, Zair, Nigeria, Gwinea ROŚLINY WŁÓKNISTE J BAWEŁNA największa do dziś roślina włóknista świata, z której także pozyskuje się olej. Jej uprawy koncentrują się głównie w strefie podzwrotnikowej i zwrotnikowej. Wywodzi się z Meksyku. Uprawiana jest jak roślina jednoroczna i uprawiana na wielkich plantacjach. Podstawa przemysłu bawełnianego. Największe obszary upraw rozciągają się w Chinach, na Niź Chińskiej i we wsch części kraju, w USA – pas centralny i płd, Indie – środkowy Dekan, Brazylia – płd-wsch, Pakistan, Uzbekistan, Turkunistan, Egipt, Turcja. Do głównych jej importerów należą kraje Europy zach i wsch J LEN – typowa roślina włóknista kontynentu europejskiego, największy producent to Chiny, a w Europie uprawia się ją na całym niżu począwszy od płn Francji przez płn Niemcy, kraje Beneluxu, Polskę, Białoruś i Rosję J KONOPIE – Indie i Rosja J JUTA – wykorzystywana do produkcji twardych opakowań, lin. Głównie uprawiana w Azji płd-wsch, Bangladeszu i Indiach J SIZAL – ( agawa włóknista ) – uprawiana głównie w Brazylii, Tanzanii, Keni i Meksyku UPRAWY ZBOŻOWE W POLSCEJ ŻYTO - to do niedawna nasza główna roślina zbożowa. Ma niewielkie wymagania klimatyczno-glebowe. Uprawia się go na obszarze całej Polski, jednak najwięcej na Mazowszu, Podlasiu, Polesiu, Wielkopolsce i Pomorzu J PSZENICA – ma duże wymagania klimatyczno glebowe, jej uprawy związane z występowaniem najwartościowszych gleb. W największej ilości uprawia się ją na |
