| Celem obradującego od września 1814 do czerwca 1815 kongresu
było ustalenie nowego ładu politycznego w Europie po upadku Napoleona. Główną
rolę odgrywały tu państwa, które wniosły największy wkład w pokonanie
napoleońskiej Francji - Rosja, Anglia, Prusy i Austria. Początkowo wpływ na
przebieg obrad miała także Francja
dzięki talentom dyplomatycznym Talleyranda. Obrady nie przynosiły żadnych
rezultatów ze względu na rozbieżne interesy uczestników kongresu, aż do wiosny
1815, kiedy ponowne zagrożenie ze strony Napoleona (tzw 100 dni) wpłynęło na
solidarność działań i zaowocowało ostatecznymi decyzjami. „Akt końcowy”
kongresu z 9 czerwca 1815 został uzupełniony po ostatecznej klęsce Napoleona i zawarciu
nowego pokoju z Francją (20 listopad 1815)
Wszystkie postanowienia kongresu zostały oparte na dwóch
podstawowych zasadach:
· legitymizmu
- teoria nienaruszalności praw dynastii do sprawowania władzy prowadząca w
konsekwencji do przywrócenia wszystkich zdetronizowanych w okresie rewolucji i
wojen napoleońskich monarchów. Miało to doprowadzić do restauracji
przedrewolucyjnego porządku w Europie.
· równowagi
europejskiej - w obawie by nie powtórzyła się sytuacja tak wielkiej dominacji
jednego mocarstwa, jak to miało miejsce w okresie napoleońskim
Sprawa przyszłości ziem polskich była jednym z
najważniejszych i zarazem najtrudniejszych problemów do rozwiązania. Wiązało
się to ze stanowiskiem Aleksandra I, który nie zamierzał wycofać się z zajętych
obszarów Księstwa Warszawskiego przeciw czemu protestowała przede wszystkim
Austria i Anglia uważając to za naruszenie zasady równowagi. Prusy były skłonne
do ustępstw w zamian za nabytki w Saksonii. Ostatecznie zdecydowano, że:
· z
większości terytorium Księstwa Warszawskiego zostanie utworzone Królestwo
Polskie związane unią z Rosją
· departamenty
poznański, bydgoski i część kaliskiego połączono w Wielkie Księstwo Poznańskie
przyznane Prusom, które ponadto otrzymały Gdańsk i Toruń
· |
