W dobie Augusta III Wettina w Rzeczpospolitej o władzę rywalizowały 2 koterie magnackie : Potockich i Czartoryskich . Potoccy byli na usługach dworu francuskiego , Czartoryscy natomiast na usługach dworu petersburskiego . Mówiąc o koterii należy rozumieć ród magnacki i jego klientelę . Zarówno Potoccy jak i Czartoryscy widzieli konieczność reform , ale w doraźnej walce o przejęcie władzy w pełni wykorzystywali ułomności ustroju Rzeczpospolitej , tzn. rwali sejmy , trybunały , pobierali pensje od zagranicznych mocodawców . Obie koterie hasłami wolności szlacheckiej szczególnie wtedy gdy były w opozycji . Koteria Czartoryskich była lepiej zorganizowana , miała jasny i określony program reform i podzielała pewne złudzenia , że za pomocą Rosji uda się umocnić państwo , a po umocnieniu nawet wyswobodzić się od rosyjskiej kurateli . Po śmierci Augusta lll koterii Czartoryskich udało się opanować sejm konwokacyjny ( przyzywny , zadaniem jego było ustalić czas , miejsce elekcji , zastanowić się nad paktami konwentami dla przyszłego kandydata ) . Sejm konwokacyjny obradował zawiązany w konfederacje ( uchwały zapadały większością głosów ) . Reformy sejmu konwokacyjnego : Utworzono Komisję Skarbową osobno dla Litwy i Korony oraz Komisję Wojskową dla Korony , to ograniczało samowolę podskarbich i hetmanów , zniesiono prywatne cła i myta , wprowadzając jedno cło generalne na granicach Rz.P. ( myto - opłata za korzystanie z dróg ) . Częściowo zniesiono jurydyki szlacheckie i duchowne . Uporządkowano tryb sejmowania , częściowo ograniczono liberum veto przez wprowadzenie głosowania w sprawach skarbowych większością głosów . Elekcja odbyła się 27 Vlll - 8 lX 1764r. Wybrany został Stanisław August Poniatowski dzięki wpływom Czartoryskich , protekcji Katarzyny ll i osłonie wojsk rosyjskich . W elekcji uczestniczyła tylko niewielka część szlachty i Stanisław August był postrzegany przez opinię szlachecką jako władca słaby , niegodny korony - człowiek uzależniony od Rosjan . Również i osoba St. Augusta nie budziła zachwytu wśród Czartoryskich , a to z takiej przyczyny , że została ona narzucona przez carycę Katarzynę , k... |
