1. Rządy Ludwika Andegaweńskiego (1370 -1382) Zgodnie z odpowiednimi układami panem i dziedzicem korony królestwa polskiego został Ludwik Andegaweński - siostrzeniec króla Kazimierza ( Są na to odpowiednie układy pomiędzy Kazimierzem Wielkim a Ludwikiem i zobowiązaniem Ludwika, że przyszły król nie naruszy istniejącego ustawodawstwa - przywilej w Budzie 1355 r.) To zobowiązanie zostało wystawione wobec szlachty i duchowieństwa. Ludwik Węgierski nie za bardzo przejmował się rządami w Polsce, jego większe zainteresowania koncentrowały się na sprawach węgierskich. Centralnym elementem panowania Ludwika jest przywilej w Koszycach (1374 r.), w którym zwalniał szlachtę od obciążeń podatkowych z wyjątkiem 2 groszy od łana chłopskiego. Przywilej ten gwarantował także jedność państwa polskiego. Zawierał też zobowiązanie, że król nie będzie powierzał zamków i starostw osobom obcej narodowości.Szlachta zwolniona od podatków zobowiązywała się do walki w obronie kraju. Powszechnie wtedy uważano, że szlachta płaci monarsze daninę krwi. Celem Ludwika było osadzenie na tronie jednej ze swoich córek. Rządy Ludwika nie cieszyły się specjalną popularnością. Dochodziło nawet do napięć społecznych, ale w roku 1382 Andegaweńczyk zmarł. Przez 2 lata w Polsce trwała wojna domowa między zwolennikami sukcesji córek Ludwika (gł. panowie Małopolscy ), a panami wielkopolski, którzy chcieli osadzić na tronie polskim Ziemowita IV z Piastów Mazowieckich. Koniec końców układ sił przechylił się na korzyść zwolenników sukcesji andegaweńskiej, z tym, że koronę polską powierzono młodszej córce Jadwidze, brutalnie zerwano jej zaręczyny z księciem Wilhelmem Habsburgiem i za męża przydano jej władcę Litwy księcia Jagiełłę. Oczywiście było to małżeństwo czysto polityczne, opatrzone dość istotnymi warunkami: W zamian za uzyskanie ręki Jadwigi i tronu polskiego Jagiełło zobowiązuje się przyjąć chrzest w obrządku łacińskim wraz ze swoimi braćmi i nawrócić Litwę na chrześcijaństwo. Przyłączyć do Polski ziemie Litwy i Rusi, odzyskać utracone przez Polskę terytoria (Pomorze). Właściwie był to program polityczny Władysława Jagiełły, który trwał przez całe jego panowanie (1386-1434).Była to umowa, która przeszła do historii pod nazwą Unii w Krewie 1385 r. W następnym roku zjazd szlachty w Lublinie obwołał Jagiełłę królem, natomiast Jagiełło musiał potwierdzić istniejący system szlacheckich uprawnień. Króla typuje rada królewska (rada dostojników ), ale zatwierdza zjazd szlachty. 2. W jaki sposób monarcha usiłował zrealizować postanowienia unii w Krewie. Jagiełło udał udał się na Litwę i dokonał chrztu ludności przy pomocy duchowieństwa polskiego. Zorganizował w Wilnie biskupstwo, wydał przywilej dla bojarów litewskich gwarantując im dziedziczne posiadanie ziemi i uwolnienie od osobistych świadczeń na rzecz księcia, z tym, że uprawnienie to otrzymali tylko wyznawcy religii katolickiej. Polityka Jagiełły napotkała na opór. Przywódcą niezadowolonych był stryjeczny brat Jagiełły Witold, który sprzymieżył się wtedy z krzyżakami, którzy 2 razy oblegli Wilno. W 1392 r. Jagiełło zawarł ugodę z Witoldem, mocą której przekazał mu władzę na Litwie, zachowując ogólne zwierzchnictwo. Tymczasem Witold miał bardzo ambitne plany rozciągnięcia swojego władztwa na południowym-wschodzie, ale jego konkurentami byli Tatarzy. Aby zabezpieczyć się na północy zawarł w 1398 roku układ mocą którego przekazywał Żmudź Zakonowi Krzyżackiemu. Był to dla zakonu krzyżackiego bardzo ważny nabytek terytorialny, albowiem dzięki temu krzyżacy mogli połączyć się terytorialnie z zakonem kawalerów Mieczowych w Inflantach. Plany Witolda uległy jednak załamaniu. W 1399 roku poniósł klęskę pod Worsklą. Musiał więc ...
|