|
|
 |
| Artykuły > Historia > Polityka zewnętrzna Bolesława Chrobrego
|
 |
| Historia: Polityka zewnętrzna Bolesława Chrobrego. | | | z tego miejsca wygnania do wiekuistej ojczyzny, pozostawiając swoje państwo do podziału między kilku książąt.” Niewiele dzisiaj można powiedzieć o tym podziale. Bolesław, był synem pierworodnym, zrodzonym z pierwszej chrześcijańskiej żony Mieszka, czeskiej księżniczki Dobrawki, w 997 roku, obdarzony przez potomnych przydomkiem “chabry”, co znaczyło wtedy najprawdopodobniej “waleczny”, nie był jednak jedynym męskim potomkiem swojego ojca. Z drugiego małżeństwa z Niemką Odą Mieszko Niewiele wiadomo o przebiegu walk pomiędzy Bolesławem a Odą i jej synami. Przechowały się jedynie informacje zanotowane przez niemieckiego kronikarza opowiadające o podziale państwa polskiego: “Z lisią chytrością złączył je potem w jedną całość syn jego Bolesław, wypędziwszy macochę i braci oraz oślepiws Rok po tym wydarzeniu u schyłku 996 biskup Wojciech stanął w Polsce. Przybył w celu podjęcia pracy misyjnej wśród “niewiernych”. Nie było jeszcze wiadomo, w jakich stronach podejmie się głoszenia słowa bożego. Bolesław Chrobry zaproponował aby biskup udał się do Prus. Miał on bowiem własne zamierzenia polityczne w stosunku do nich. Po zajęciu Pomorza podjął próbę zbrojnego podporządkowania Prusów Polsce. Usiłowania te nie dały ż Śmierć biskupa Wojciecha w Prusach, a następnie przewiezienie jego ciała do Gniezna miały dla Polski doniosłe znaczenie. Rozgłosiły chwałę Bolesława jako protektora myśli chrześcijańskiej wśród pogan, nie pół-chrześcijańskiego, lecz prawdziwego, równego innym władcy chrześcijańskiego, krzewiciela wiary i opiekuna Kościoła. Bolesław rychło starał się zdyskontować dla siebie biskupa praskiego i począł czynić starania o utworzenie W roku następnym do Polski miał przyjechać z pielgrzymką do grobu biskupa Otton III. Podróż cesarska do odległych ziem polskich była wydarzeniem zgoła wyjątkowym. Miała ona jednak dla naszego kraju ogromne znaczenie. Towarzyszyli mu liczni dostojnicy świeccy i duchowni, wśród nich znajdował się Radzim-Gaudenty. Droga Ottona III wiodła ku granicom Polski, najprawdopodobniej prz “Tak zaszczytnie i okazale, jak wypadało przyjąć króla, imperatora rzymskiego i tak wielkiego gościa. Albowiem przedziwne wprost cuda przygotował na przybycie cesarza; najpierw szyki przeróżne rycerstwa, następnie książąt rozstawił, jak chóry, na obszernej równinie, a poszczególne, z osobna stojące szyki wyróżniała odmienna barwa strojów. A nie była to byle jaka pstrokacizna byle jakich ozdób, lecz cokolwiek kosztowniejszego można znaleźć u wszelkich ludów, gdyż za czasów Bolesława wszyscy rycerze i wszystkie damy dworskie zamiast sukien lnianych nosili płaszcze z delikatnych tkanin, a skór, nawet kosztownych, choćby były nowe, nie noszono na jego dworze, bez podszycia kosztowną tkaniną i bez złotogłowiu.” “Dwudziestego piątego maja roku Pańskiego 992-według niemieckiej kroniki-w dziesiątym roku panowania Ottona III... książę Mieszko, sędziwy już wiekiem i gorączką zmożony, przeniósł się miał trzech synów. Tak więc po jego śmierci o tron ubiegali się: Bolesław oraz dwóch synów Ody. Dodatkowo sytuację Bolesława utrudniało pominięcie go w “Dagome Iudex”, dokumencie oddającym Polskę w opiekę papieską. Nie było to dziełem przypadku, posuniecie to miało na celu odsuniecie Bolesława od tronu. Jednak próby wyeliminowania Bolesława nie powiodły się. Mieszko umierając dokonał podziału państwa, ale nie tylko wyznaczył dzielnicę dla pierworodnego syna, lecz również uczynił go zwierzchnikiem nad przyrodnimi braćmi i ich dzielnicami. Bolesław Chrobry zaczął reprezentować Państwo polskie na zewnątrz, wysyłając zaraz po zgonie ojca zbrojne posiłki na nową wyprawę Ottona przeciwko Słowianom Połabskim.zy swoich zaufanych Odylena i Przybywoja. Onże Bolesław, aby tylko samemu panować, podeptał wszelkie prawo i sprawiedliwość.” Dopiero wtedy, kiedy w kraju zapanował spokój, w 995 roku Bolesław znów wysłał Ottonowi III posiłki zbrojnych na wyprawę wojenną przeciwko Słowianom Połabskim, stając na ich czele. Wojska niemieckie wyruszyły w połowie sierpnia z Magdeburga, kierując się w stronę rzeki Hoboli. Po drodze dołączyli do nich Polacy. Wtedy doszło do pierwszego spotkania obu władców. Mimo niepowodzenia wyprawy, Bolesław miał powody do radości z przeprowadzonych rozmów z Ottonem.adnych rezultatów. Dlaczego więc nie spróbować znów, i to w całkiem inny sposób? Wyprawa misyjna zakończyła się męczeńską śmiercią biskupa. Zwłoki jego poćwiartowano a głowę wbito na pal. Gaudentego i Boguszę towarzyszy Wojciecha Prusowie puścili wolno. Wieść o śmierci Wojciecha szybko obiegła chrześcijański świat rozsławiając jego imię, a także tego, który dopomógł mu w zorganizowaniu wyprawy misyjnej-Bolesława. Bolesław Chrobry wykupił zwłoki biskupa na wagę złota. Wojciech był wszak męczennikiem za wiarę, związanym z Polską i jej władcą, według ówczesnych przekonań był więc człowiekiem świętym, którego Kościół wyniesie na ołtarze. Nic więc dziwnego, że książę zgodził się na wszelkie proponowane przez Prusów warunki i wykupił ciało, które następnie złożono do grobu w Gnieźnie w bazylice Wniebowstąpienia Najświętszej Marii Panny. samodzielnej polskiej metropolii kościelnej, później zaś o koronę królewską. Nie każde młode chrześcijańskie państwo mogło się poszczycić własnym męczennikiem. Zaistnienie arcybiskupstwa na terenie kraju było widoczną oznaką jego potęgi i niezależności. Już w 999 r. papież Sylwester II kreował “arcybiskupstwo św. Wojciecha”, które powierzył bratu męczennika Radzimowi Gaudentemu. ez Budziszyn, później ku północy przez Żagań-Szprotawę do Głogowa. Cesarz dotarł wraz z orszakiem do siedzib plemienia Dziadoszan, dokąd książę Polski Bolesław wyjechał “z radością na jego spotkanie”. Oto jak opisał Gall Anonim sposób przyjęcia Ottona przez Bolesława Chrobrego:Utworzenie polskie j prowincji kościelnej stanowiło wydarzenie doniosłej wagi, zarówno dla ugruntowania niezależności Kościoła polskiego, jak i umocnienia autorytetu państwa Bolesławowego na arenie międzynarodowej. Postanowienia kościelne nie wyczerpują całości uchwał zjazdu gnieźnieńskiego. Według relacji Galla Anonima Otton oświadczył, że “wypada chlubnie wynieść Bolesława na tron królewski i wywyższyć koroną”. Dowodem czego było włożenie diademu cesarskiego na głowę księcia, jak również dar w postaci gwoździa z krzyża Pańskiego z włócznią św. Maurycego, za co otrzymał od Bolesława ramię św. Wojciecha. Doszło również do rozluźnienia stosunków między cesarstwem a Polską. Władca Polski nie musiał już na każde cesarskie wezwanie pojawiać się na jego dworze a także płacić trybutu-stał się suwerennym monarchą. Gall Anonim wspomina jeszcze o przekazaniu Bolesławowi przez cesarza praw, jaki przysługiwały imperatorowi w zakresie godności kościelnych w Polsce i w krajach, które zdobędzie na poganach. Obsadzanie stolic biskupich dokonywano drogą inwestytury panującego. Przywilej ten mieli jedynie władcy suwerenni. Zrzeczenie się przez Ottona uprawnień dotyczących organizacji kościelnej w Polsce i w krajach podbitych przez Polskę oraz w tych, które zostaną podbite, było znacznym wyróżnieniem Bolesława i publicznym podkreśleniem jego zasług misyjnych. Nie wszystkim jednak odpowiadała polityka Ottona, dobitnie scharakteryzował ją niemiecki kronikarz, pisząc: “Niech Bóg wybaczy cesarzowi, że czyniąc trybutariusza panem, wyniósł go tak wysoko”.24 stycznia 1002 r. w Paterno, miejscowości odległej o 40 kilometrów od Rzymu, zmarł bezpotom- nie młody, 22-letni cesarz Otton III. Pół-Sas, pół-Grek, wychowanek cesarzówny bizantyjskiej, rósł w atmosferze bizantyjskiego ceremoniału, tradycji powszechnego, uniwersalnego cesarstwa. Młody Otton snuł marzenia o odnowieniu imperium ogólnochrześcijańskiego, uniwersalnego. Pragnął cesar- stwa powszechnego wzorowanego na monarchii Karola Wielkiego. Jednak jego plany miały więcej wrogów niż zwolenników. Do dzisiaj nie wiadomo czy Otton III nie został zamordowany. Jego śmierć daje początek nowej polityce zagranicznej Bolesława Chrobrego. Jej celem stają się zdobycze terytorialne na zachodzie, południu i wschodzie. Można się w niej dopatrzyć próby realizacji idei “królestwa słowiańskiego”, która zapewne była składnikiem programu “odnowy cesarstwa” Ottona. O koronę bezpotomnego Ottona ubiegało się trzech kandydatów: Henryk Bawarski, Otto Karyncki i Ekkehard. Najwięcej szans miał Henryk Bawarski. Między nim a księciem Polski doszło do porozumienia (być może układu). W zamian za poparcie jego roszczeń do tronu, Polska otrzymywała jako od przyszłego króla niemieckiego przygraniczne ziemie: Łużyce i Milsko. Porozumienie było skierowane przeciwko jednemu z rywali Henryka, przyjacielowi Bolesława - Ekkehardowi. Chrobry doskonale zdawał sobie sprawę z tego, że sytuacja jest wyjątkowa, w normalnych warunkach żaden monarcha niemiecki nie oddał by tak ważnych terenów pogranicznych. Bolesław odmawiając poparcia swojem Po jego zdobyciu Bolesław znów podzielił armię, kierując część na Budziszyn. Gród ten był doskonale umocniony i leżał na wzgórzu wznoszącym się ponad 200 m. nad poziomem morza. Jednak niemiecka załoga nie stawiała jakiegokolwiek oporu, zajęcie grodu nastąpiło bardzo szybko, na skutek porozumienia z Henrykiem Bawarskim. Tymczasem główne siły Bolesława postępowały w górę Łaby, w kierunku Miśni. Jej opanowanie zapewniało utrzymanie władzy nad całym Mils u przyjacielowi, który kontynuował by politykę Ottona doskonale wiedział co robi. Decyzja porozumienia się z Henrykiem była świadectwem politycznego rozsądku, realizmu i dojrzałości władcy polskiego. Bolesław Chrobry wiedział, że Henryk po objęciu władzy nie dotrzyma słowa toteż jeszcze przed jego koronacją książę polski zorganizował wyprawę zbrojną mającą na celu włączenie Milska i Łużyc do Polski. Bolesław wkroczył na ziemie Łużyckie zajmując ja aż po Łabę. Część wojsk polskich została rozlokowana w grodach, reszta uderzyła na gród nadłabski-Strzałę (Strehla). kiem i kontrolowanie ważnych dróg łączących: Polskę, Niemy i Czechy. Chrobremu udało się zająć Miśnię jednak dokonał tego podstępem nie siłą. Niemcy nie tylko uznali zajęcie ziem Łużyc i Milska przez Polskę za prawomocne, bo dokonane za zgodą Henryka, lecz -co jest bardzo ważne- złożyli Bolesławowi nieznany nam bliżej hołd. Zrobili to panowie niemieccy, których posiadłości leżały na terenach zajętych przez Polskę. 24 i 25 lipca rozpoczął się w Merseburgu wielki zjazd panów wschodnioniemieckich, na który pr Podczas drogi powrotnej orszak Bolesława zastał zaatakowany przez ludzi Henryka II. Zamach na życie księcia jednak się nie powiódł. Reakcja polskiego władcy dowodzi, że wiedział kto był inspiratorem zamachu, kiedy znalazł się pod Strzałą, rozkazał podpalić gród i uprowadzić jego mieszkańców.Jeszcze w końcu lipca 1002 r., w drodze powrotnej z Merseburga, Bolesław zdecydował o przyszłym kierunku polityki państwa polskiego wobec Niemiec. Dla obu stron było jasne, że niebawem musi d Układ sił, jaki się wytworzył w połowie 1002 roku, zdawał się sprzyjać Polsce. Henryk II nie umocnił jeszcze swojej pozycji w państwie, nie zyskał wszystkich możnych, którzy dotychczas zajmowali stanowisko wyczekujące. W Merseburgu nie wszyscy panowie, stojący dotychczas przy boku króla byli zadowoleni z obranej przezeń polityki. Bolesław czynnie zabiegał o zmontowanie opozycji przeciwko królowi na terenie Niemiec. Organizowanie irrendenty w kraju nieprzyjaciela Sytuacja wewnętrzna jaka się wytworzyła w Czechach pozwoliła Bolesławowi posadzić na tronie Włodywoja. Chrobry w zamian za poparcie liczył na to, że państwo czeskie znajdzie się w jego obozie politycznym. Niestety nadzieje te zawiodły. Włodywój złożył hołd Henrykowi II i oddał Czechy w lenno królewskie. Wkrótce jednak sytuacja ul dził na tron Bolesława Rudego. Jednakże ten również nie odpowiadał polityce księcia polskiego tak, że wkrótce na tronie zasiadł nie kto inny jak Bolesław Chrobry. Wydarzenia zachodzące w Czechach zaniepokoiły Henryka II, był on skłonny uznać Chrobrego za władcę Czech, domagał się jednak utrzymania dotychczasowych stosunków łączących Czechy z koroną niemiecką. Takie stanowisko spotkało się ze stanowczym sprzeciwem Bolesława. Opanowanie Czech było istotnym ogniwem szerokiego planu antyniemieckiego, ważnym elementem do wojny z królem. Równocześnie z akcją polityczną na terenie Czech starał się książę polski za Henryk II- podobnie jak Bolesław Chrobry- starał się znaleźć sprzymierzeńców poza granicami kraju. Znalazł ich wśród pogańskich Wieletów. Nieraz dziwiono się z sojuszu zawartego przez chrześcijańskiego monarchę, pretendenta do korony cesarskiej, z pogańskim ludem przeciwko chrześcijańsk 1-2 maja 1003 r. wybuchło powstanie pod dowództwem Henryka ze Schweinfurtu. Mimo, iż król rozpoczął działania wojenne dopiero na początku sierpnia było ono z góry było skazane na niepowodzenie. W momencie wybuchu powstania, Chrobry nie był jeszcze gotów do wystąpienia przeciwko Niemcom. Po niedawnym opanowaniu tronu praskiego, musiał wiele czasu poświęcić na zorganizowanie rządów polskich w tym kraju. Ponadto część wojska został wysłana margrabiemu Henrykowi jako pomoc. Mimo tego Bolesław wyruszył z terenu Łużyc na zachód. Koncentracja wojska polskiego nastąpiła gdzieś w okolicy Budziszyna. Stąd książę polski wysłał posłów do margrabiego Guncelina z żądaniem poddania Miśni. Jedn zybył również władca Polski. Wydaje się dzisiaj, iż w czasie zjazdu Bolesław złożył hołd królowi niemieckiemu. Nie był to hołd lenny z całej Polski, tylko z ziem Łużyc i Milska. Chrobry został zmuszony do ustępstw czego dowodem jest oddanie dwóch ważnych grodów: Miśni i Strzały.ojść do poważnego konfliktu zbrojnego. przy pomocy różnych wysłanników było wówczas często stosowanym środkiem dywersji politycznej. Od dobrego politycznego przygotowania wojny w dużej mierze zależał jej sukces. egła zasadniczej zmianie. W styczniu 1003 roku zmarł nowy władca i sprawa obsadzenia tronu praskiego znów stanęła otworem. Bolesław Chrobry wprowa-cieśnić więzy z wrogami Henryka II wewnątrz Niemiec. Już nie chodziło mu tylko o poparcie dyplomatyczne, ale o pomoc militarną. Polityczne i militarne poparcie Polski przyczyniło się do umocnienia opozycji antybawarskiej. Opozycja nie mogła liczyć na poważniejszy sukces bez pomocy z zewnątrz, stąd też chętnie skorzystała z pomocy Polski. Plan powstania przygotowany przez Babenbergów był o tyle tylko realny, o ile synchronizował z ogólnym planem strategicznym Chrobrego. iemu władcy Polski. Taki układ świadczy o ciężkiej sytuacji króla Niemiec. ak sukcesy Henryka II w Niemczech oraz niewielka liczba wojsk polskich spowodowała, że ostatecznie margrabia pozostał bezstronny czekając rozwoju wypadków. Gdy Bolesław otrzymał odpowiedź rozpoczął marsz w kierunku Łaby. Wobec stanowiska Guncelina nie mogło już być mowy o połączeniu się z siłami powstańców. Gdzieś w okolicy Strzały wojsko przeprawiło się na drugi brzeg rzeki. Po jej przekroczeniu nastąpił podział wojska polskiego na mniejsze jednostki taktyczne. Wydzielono cztery oddziały, których zadaniem było zniszczenie i złupienie kraju, po czym jeszcze tego samego dnia miały się one spotkać koło grodu w Czyrzynie (Zehren), leżącym w odległości kilku kilometrów od Miśni. Cała operacja została przeprowadzona bardzo szybko, gdyż Polacy dysponowali jedynie wojskiem konnym. Tak więc plan wspólnego uderzenia na Henryka II zakończył się fiaskiem. Złożyło się na to kilka czynników: niepowodzenie powstanie opozycji antykrólewskiej w Niemczech, niepowodzenie akcji Bolesława Chrobrego i wreszcie brak reakcji ze strony Czech. Bezpośrednią przyczyną breku wspólnego wystąpienia przeciw królowi był przedwczesny wybuch powstania Henryka ze Schweinfurtu. Obie strony doskonale zdawały sobie sprawę z tego, że działania wojenne się nie zakończyły i niebawem dojdzie o poważniejszego konfliktu zbrojnego. Przed Bolesławem piętrzyły się jednak nowe trudności, sytuacja w Czechach zaczęła się wyraźnie pogarszać. Panowie czescy mieli już dość uciążliwych rządów polskich i znów zwrócili się ku Niemcom. Tymczasem Henry k II w lutym 1004 roku przygotował wyprawę przeciwko Polsce. Na pograniczu zebrały się niewielkie oddziały feudałów wschodnioniemieckich, najprawdopodobniej były to wojska konne. Celem wojny było złupienie Milska, aby przez to utwierdzić Polaków w przekonaniu, że tym kierunku będzie szła następna wyprawa. Wojsk niemieckie wyruszyło z rejonu Merseburga w kierunku na Budziszyn. Marsz trwał długo: obfite opady śnieżne a następnie odwilż uniemożliwiły wszelkie działania i zmusiły wojsko do odwrotu. Jeszc Po przybyciu posiłków bawarskich wojska niemieckie i czeskie opanowały w całości północną część kraju i skierowały się ku Pradze. Wkrótce Bolesław opuścił Pragę, w czasie odwrotu zginął jeden z jego ważniejszyc...
|
 |
| |
|
|
|
 |
Streszczenia
wypracowania
Matematyka
Streszczenia
Streszczenia
Wypracowania
|