|
|
 |
| Artykuły > Biologia > Paprotniki
|
|
Do paprotników zaliczamy: widłakowe, skrzypowe i paprociowe. Są to rośliny zarodnikowe o takiej samej przemianie pokoleń, gdzie sporofit jest samodzielną rośliną osiągającą nieraz pokaźne rozmiary, a gametofit jest drobną rośliną zielną lub bezieleniową (może wchodzić w symbiozę z grzybami), ginącą zwykle tuż po usamodzielnieniu się sporofitu. Paprotniki mają typowe, zróżnicowane na część sitową i naczyniową, wiązki przewodzące.
W sporoficie paprotników występuje łodyga liście i korzeń. W budowie wewnętrznej zauważamy dobre wyodrębnienie się wiązek przewodzących: Drewna i łyka. Dzięki nim osiągnięte zostało dobre przewodzenie wody.
Zarodnie (sporangia) paprotników wykształcają się głównie na powierzchni liści. Liście takie nazywane są liśćmi zarodnionośnymi. Mają zwykle odmienną budowę od liści asymilacyjnych . Często też są skupione w kłosy zarodnionośne. W zarodniach w wyniku mejozy powstaje szereg haploidalnych zarodników dających początek gametofitowi.
Gametofit paprotników zwany przedroślem, zwykle jest plechowaty lub bulwiasty. Niejednokrotnie żyje pod powierzchnią ziemi; wówczas to jest bezzieleniowy i wchodzi w symbiozę z grzybami. Przedrośla mogą być obupłciowe lub rozdzielnopłciowe. W wyniku zapłodnienia rozwija się z zygoty bezpłciowe pokolenie haploidalne czyli sporofit. Po usamodzielnieniu się sporofitu, gametofit ginie.
Paprotniki to powszechnie używane pojęcie obejmujące bardzo różnorodne i słabo spokrewnione ze sobą rośliny rozmnażające się przez zarodniki. Ich wspólną cechą jest podobieństwo cyklów życiowych. Głównym elementem łączącym skrzypowce widłaki i paprotniki jest wyraźna dominacja sporofitu nad gametofitem
Co łączy widłakowe, skrzypowe i paprotniki
* Sa roślinami zarodnikowymi, których sporofit zdecydowanie góruje nad gametofitem
* Ich sporofity mają typowo dla roślin naczyniowych zbudowane wiązki przewodzące, zróżnicowane na część sitową i naczyniową. W budowie anatomicznej pokolenia bezpłciowego można odnaleźć większość tkanek występujących u roślin naczyniowych.
* Zarodnie wykształcają się na powierzchni liści, zwanych zarodnionośnymi.
* Rozmnażają się płciowo: przez gamety i bezpłciowo przez zarodniki oraz niekiedy przez podział kłączkowatych łodyg
* Do zapłodnienia (rozmnażanie płciowe) może dojść tylko w obecności wody, która warunkuje przeżycie gamet.
Co jeszcze warto zapamiętać
* Sporofit widłakowych składa się z rozgałęzionych dychotomicznie (widlasto), pędów i korzeni.
* Szydlaste liście mają pojedynczą, nie rozgałęzioną wiązkę przewodzącą
* Pojedyncze zarodnie powstają na górnej stronie specjalnych liści zwanych zarodnionośnymi
* Bezzieleniowe gametofity widłakowych wchodzą w symbiozę z grzybami , bądź są silnie zreduowane.
Widłaki jednakozarodnikowe
Jednakozarodnikowość to występowanie morfologicznie jednakowych zarodników , z których wyrastają przedrośla obupłciowe.
Widłaki jednakozarodnikowe są grupą mało zróżnicowaną. Charakteryzują się wytwarzaniem zarodników jednego typu, z których rozwijają się obupłciowe gametofity.
Sporofity widłaków jednakozarodnikowych są najczęściej niedużymi, wiecznie zielonymi roślinami zielnymin. Nie wykazują wtórnego przyrostu na grubość. Ich pędy i korzenie są charakterystycznie, dychotomicznie rozgałęzione. Liście są drobne, szydlaste opatrzone nierozgałęzioną wiązką przewodzącą i pokrywają całą naziemną część rośliny. Korzenie najczęściej płożą się po ziemi. Niektóre z nich wznoszą się, a na ich szczycie powstają liście zarodnionośne. Są one łuskowate i szersze od asymilacyjnych. Liście zarodnionośne są zazwyczaj skupione w kłosy zarodnionośne. Na ich górnej stronie powstaje zazwyczaj pojedyncza, nerkowata zarodnia (sporangium). Niektóre gatunki widłaków nie wykształcają kłosów zarodnionośnych. Ich liście zarodnionośne występują na częściach łodyg, na zmianę z odcinkami, na których znajdują się normalnie liście asymilacyjne. (Widłak Wroniec)
Jednakowe zarodniki kiełkują niekiedy dopiero po kilku latach, a gametofit pozostaje w stanie spoczynku do momentu kiedy nie wejdzie w symbiozę z odpowiednim grzybem.
Gametofity (przedrośla) widłaków jednakozarodnikowych są obupłciowe. Mają wygląd białawych bezzielenowych. Mają wygląd białawych, bezzieleniowych, saprofi... |
|
| |
|
|
|
