|
Kultura
średniowiecza dzieli się na 2 okresy: romański i gotycki
Okres romański
W okresie tym zachodzą wielkie zmiany w kulturze i sztuce - chrześcijański
Zachód powoli wychodził z okresu barbaryzacji spodowodowanej upadkiem Cesarstwa
Rzymskiego i najazdami germańskimi. Pierwszym okresem ożywienia był tzw.
Renesans karoliński
Były to czasy ozywienia kulturalnego spowodowanego działaniami cesarza Karola
Wielkiego. Zaczął on od reformy ( a raczej odbudow) szkolnictwa. Podejmując ją
zwrócił się o pomoc do najbardziej oświeconych osrodków ówczesnej Europy
łacińskiej: klasztorów Irlandii. W obrębie swego imperium Karol przeprowadził
reformę nauczania w szkołach klasztornych, a następnie polecił biskupom
organizować szkoły katedralne w stolicach diecezji. Do zreformowanych (wg
programu tzw. 7 sztuk wyzwolonych - gramatyka, retoryka, dialektyka,
arytmetyka, geometria, astronomia i muzyka) szkół mogli uczęszczać nie tylko
kandydaci na duchownych ale i ludzie świeccy.
Za panowania Karola nastapił rozwój dziejopisarstwa - spisywano roczniki, a
wybitny historyk Einhard napisał biografię cesarza, będąćą wzorem dla
późniejszych prac tego typu. Równolegle z odrodzeniem piśmiennictwa rozwijała
się sztuka, która nawiązywała do tradycji antycznych, lecz jednocześnie dążyła
do stworzenia swego włąsnego programu. Najważniejszą dziedziną sztuki była
architektura sakralna i świecka, głównym zabytkiem architektury karolińskiej
(która nosiła już w sobie zarodki stylu romańskiego) jest kaplica pałacowa w
Akwizgranie.
XI wiek
Po okresie zastoju kulturalnego po rozpadzie monarchii karolińskiej w 2 poł. IX
wieku oraz X wieku, kolejnym okresem ozywienia był wiek XI. Wyraźne są zmiany
światopoglądowe - dążność do wyzowlenia się ówczesnych ludzi z panującego dotąd
bezapelacyjnie partykularyzmu, która znalazła wyraz w pielgrzymkach religijnych
oraz przedsięwzieciach militarnych (krucjaty).
Na przełomie XI i XII wieku nastąpił wielki rozwój szkolnictwa - powstały
szkoły, które możemy nazwać "preuniwersyteckimi" (najsłynniejsze w
Oksfordzie, Paryżu, Chartres, Bolonii), rozpoczął sie rozwój nauki prawa i
filozofii. Wśród filozofów tego okresu nalezy wyróżnić Abelarda (1079 - 1142)
oraz Bernarda z Clairvaux (1091 - 1153).
Rozwijało się także ... |
