Władysław Łokietek był synem księcia kujawskiego Kazimierza. Po śmierci Henryka Probusa objął Kraków, ale przegrał z Przemysłem II. W 1293 r. odbył się zjazd Przemysła II, Władysława Łokietka i jego brata Kazimierza. Tron krakowski miał objąć Łokietek, a potem Kazimierz. W 1304 r. Łokietek zajął Sandomierz i Wiślicę, przy pomocy węgierskiej. Nie udało mu się zdobyć Krakowa, którym wówczas rządził biskup Jan Muskat.

Po śmierci Wacława II większość możnych przeszła na stronę Łokietka. 1.09.1306 r. Łokietek objął Kraków, W tym czasie umiera syn Wacława II. Biskup Muskat został pokonany, jednakże Łokietek wydał przywilej stanowiący próbę ugody ze swym przeciwnikiem. Potwierdził dotychczasowe uprawnienia i zapewnił biskupowi zwrot wszystkich straconych dóbr i zamków.

Łokietek podporządkował ziemię Sieradzką, Łęczycka, Najtrudniej było na Pomorzu i w Wielkopolsce. Pod koniec 1306 r. władzę na Pomorzy w imieniu księcia sprawował ród Święców.

Święcowie przeszli na stronę Brandenburgii. W obliczu sił Brandenburgii książę Bogusza zwrócił się do Łokietka. W 1308 r. posłowie od Boguszy zasugerowali Łokietkowi zwrócenie się o pomoc do Krzyżaków. Łokietek wyraził zgodę, nie pytając o warunki udzielenia pomocy przez Krzyżaków. Krzyżacy dokonali rzezi i opanowali całe Pomorze Gdańskie. W 1309 r. Krzyżacy przenieśli stolicę z Wenecji do Malborka.

Polityka Łokietka, obciążenia finansowe spowodowały niezadowolenie mieszczan krakowskich. W 1311 r. możnowładcy nawiązali kontakty z pretendentem do korony polskiej Janem Luksemburskim. Do Krakowa przybył i zamieszkał w domu wójta Alberta namiestnik Jana Luksemburskiego – książę opolski Bolko. Łokietek nakłonił Bolka do opuszczenia Krakowa, ten zabrał ze sobą Alberta. Łokietek rozprawił się z opozycją, odebrał przywilej dziedziczności urzędu wójta.  

Łokietek podjął próbę zjednoczenia Wielkopolski. W tym czasie w Wielkopo...