Hydrosfera - to wodna powłoka ziemi zasoby hydrosfery to: wszechocean; wody podziemne; bagna; rzeki; lodowce; lądolody; wilgoć glebowa oraz woda w atmosferze. Wczechocean zawiera ok. 97% ogólnych zasobów wody na ziemi. Wody uwięzione w lodowcach i lądolodach ponad 2%, 1% to woda powierzchniowa na lądach, podziemne oraz woda w biosferze i atmosferze. Wody hydrosfery są w ciągłym ruchu, zwanym obiegiem wody w przyrodzie. Krążenie wody wywołane jest energią słoneczną i siłami grawitacji. Procesy obiegu wody w przyrodzie: -parowanie -kondensacja - opad -wsiąkanie -spływ - parowanie morze - część oceanu wyodrębniona od jego otwartych wód przez występy lądu, progi podwodne, łańcuchy wysp jak też otoczone lądami ( np. morze Sargassowe). Biorąc pod uwagę położenie i sposób połączenia z oceanem morza dzielimy -otwarte - szeroko połączone z oceanem np. Morze Północne -przybrzeżne - oddzielone łańcuchami wysp np. M. Południowo chińskie -międzywyspowe np. m. Celebes -śródziemne : -międzykontynentalne np. M. Śródziemne , m. Czerwone -wewnątrzkontynentalne np. M. Bałtyckie, m. Czarne Skład wody morskiej: -chlorek sodu - zasolenie -chlorek magnezu; siarczan magnezu, wapnia i potasu. Średnie zasolenie wynosi 35‰, największe 46‰(strefa zwrotnikowa) m. Czerwone, Martwe, natomiast m. Bałtyckie 8‰. Zasolenie maleje ze wzrostem szerokości geograficznej. Średnia temp. Powierzchni oceanu 17,4°C , największe temp. Występują w strefie równikowej 28°C, najmniejsze -2°C. Temp. Spada wraz ze wzrostem szerokości geograficznej. Typy ruchy wody morskiej: -falowanie, pływy, prądy morskie. Falowanie - uderzanie mas powietrza o powierzchnię wody 1-6 m max. Do 12 m. Tsunami - fale powstające w wyniku ruchów tektonicznych. Pływy- (przypływy i odpływy), wywołane są działalnością sił grawitacji. Największe pływy występują podczas pełni i nów, wtedy sumują się siły grawitacyjne słońca i księżyca. Najmniejsze pływy w czasie pierwszej i trzeciej fazy księżyca, największe w zatoce Fundy. Prądy morskie - ogromne masy wody morskiej przemieszczające się poziomo. Prądy zimne: -Oja-siwo, kanaryjski, kalifornijski, peruwiański, benguelski, zachodnio australijski, labradorski. Prądy ciepłe: -zatokowy, kuro-siwo, północnorónikowy, gwinejski, mozambicki, północnoatlantycki. Strefa nasycona -saturacji - woda, która zatrzymuje się na warstwie nieprzepuszczalnej, wypełnia pory i szczeliny w skałach. Zwierciadło wody podziemnej - górna granica strefy nasyconej, która podlega wahaniom pod wpływem czynników atmosferycznych i poboru wody. Strefa nawietrzna - występuje powyżej zwierciadła wody podziemnej część porów i szczelin wypełnia powietrzem, a część wilgoć glebowa. Woda zaskórna - woda, która wypełnia wszystkie pory i szczeliny w płytkiej warstwie gruntu, występuje wtedy jeżeli przesiąkanie w głąb gruntu jest niemożliwe. Wody gruntowe - warstwa wodonośna leży na większej głębokości. Źródło - naturalny wypływ wody podziemnej na powierzchnię terenu pod wpływem siły ciężkości i ciśnienia hydrostatycznego mogą dzielić się na : dolinne, przelewowe, warstwowe, szczelinowe. Artezyjskie wody - wody znajdujące się pod warstwą skał nieprzepuszczalnych pod wp...
|