|
|
 |
| Artykuły > Geografia > GEOGRAFIA EKONOMICZNA
|
|
|
Kierunki rozwoju geografii:
- regionalny – wydzielenie jednostek terytorialnych o jednorodnym charakterze i zwartych przestrzennie,
- ekologiczny – badanie wzajemnego oddziaływania środowiska przyrodniczego i społeczeństwa,
- przestrzenny – przestrzenne struktury i procesy oraz ich współzależności.
Geografia – nauka badająca systemy społeczno – gospodarcze w dwóch wymiarach: środowiskowym i przestrzennym.
Rozmieszczenie ludności – czynniki:
- przyrodnicze – obszary te nazywa się również ekumeną, w ich granicach występują czynniki polityczne, społeczno-kulturowe, ekonomiczne.
Cechy demograficzne, kulturowe, ekonomiczne:
Do cech demograficznych należy:
- struktura ludności wg płci – nowo zasiedlane obszary wykazują przewagę mężczyzn,
- wg wieku – zależy od zaawansowania danej populacji w rozwojowym cyklu demograficznym, przyrostu naturalnego i poziomu opieki zdrowotnej.
Z cech kulturowych szczególnie ważny jest poziom wykształcenia, różnice narodowościowe i językowe, religijne i rasowe.
Ekonomiczną charakterystyką ludności jest praca, jej zasoby i wykorzystanie, cecha ta zależy od cech poprzednich.
Migracje.
Przejaw mobilności czynników produkcji w tym spadku czynnika pracy. Migrujący kieruje się dążeniem do maksymalizacji swoich dochodów.
Motywy migracji mają charakter kulturowy, np. religijny, etniczny, językowy rodzinny.
Proces jednokierunkowy. Odpływom ludności towarzyszą ponowne przypływy do regionu lub kraju rodzinnego.
Bariery występujące: odległość, restrykcje polityczne, ograniczona mobilność potencjalnych migrantów (silne więzy rodzinne, niechęć do opuszczenia społeczności lokalnej).
Urbanizacja.
Przemieszczenie się ludności wiejskiej do miast 3 stadia:
- urbanizacja – (wzrost ludności całych aglomeracji, najszybszy w częściach centralnych),
- suburbanizacja – dalszy wzrost ludności całych aglomeracji, najszybszy jednak w strefie zewnętrznej,
- dezurbanizacja – spadek liczby ludności w części centralnej, a następnie w całej aglomeracji.
- Jest jeszcze reurbanizacja – stadium modernizacji i przebudowy miast...
Lokalizacja.
Na korzyści obszaru składają się:
- czynniki środowiskowe – zróżnicowane zasoby i walory poszczególnych części powierzchni ziemi,
- czynniki przestrzenne – kształt, rozmiar, odległość, dostępność,
- czynniki ekonomiczne, społeczno – kulturowe, polityczne.
Użytkowanie ziemi.
Najwyższą wartość mają grunty położone w śródmieściu, spada ona w miarę przesuwania się ku peryferiom. Ten rozkład jest modyfikowany przez dwa czynniki: główne arterie komunikacyjne i ich skrzyżowania.
Miasta.
Obszary o najwyższej koncentracji ludności i działalności. Elementami miasta są: ludność, tereny, infrastruktura, jednostki społeczne, gospodarcze i kulturalne. Organem scalającym jest władza miejska. Elementy rozpatruje się z trzech punktów widzenia:
- funkcji jakie spełniają,
- trwałego zagospodarowania, jakie tworzą,
- relacji jakie między nimi zachodzą.
Funkcje miast:
- egzogeniczne – obejmują działalności ponadlokalne, na rzecz świata zewnętrznego, one stanowią o istocie miasta,
- endogeniczne – obejmują działalności mające na celu zaspokojenie własnych potrzeb miasta, mają charakter lokalny.
3 modele miast:
- koncentryczny – (Burges, Park) przedstawia przestrzenny rozrost miasta, zwłaszcza jego terenów mieszkaniowych, składa się z 5 stref koncentrycznych: centrum handlowo-usł., strefa przejściowa, domów robotniczych, mieszkań o wysokim standardzie, dojazdów do pracy,
- sektorowy – (Hoyt) miasta rozwijają się wzdłuż arterii transportowych, które oddziaływują na użytkowanie ziemi w podobny sposób, tworząc sektory przypominające ramiona gwiazdy, użytkowanie ziemi wewnątrz każdego sektora jest podobne,
- wieloośrodkowy – (Harris, Ullman) miasto jako układ mozaikowy – miasta rozprzestrzeniając się stworzyły oddzielne ośrodki.
Regiony ekonomiczne.
Rozróżnia się:
1. Region jako narzędzie badania – np. regiony statystyczne, te części obszaru dla których gromadzi się dane statystyczne,
2. Region jako przedmiot poznania – badania przeprowadza się w celach poznawczych przez rozpoznanie rozmieszczenia obiektów i zjawisk,
3. Region jako narzędzie działania – części obszaru potrzebne by organizować w ich ramach działalność społ – gosp. I zarządzać nią.
Ze względu na odmienność strukturalną wyróżnia się:
1. regiony powierzchniowe – mają ten sam charakter na całym swym obszarze, są jednolite; kryteriami wyróżniania mogą być takie właściwości państw: poziom uprzemysłowienia, intensywność rolnictwa, stopień urbanizacji, poziom kultury,
2. regiony węzłowe (...
|
|
| |
|
|
|
