Genetyka jest nauką o zmienności i dziedziczności organizmów. Nośnikiem informacji genetycznej jest DNA, czego dowodzą m.in. następujące zjawiska zachodzące u bakterii: transformacja – bakterie mogą zmienić swoje cechy pod wpływem DNA pochodzącego od innego szczepu bakterii (np. zabite zjadliwe bakterie wprowadzone do hodowli niezjadliwych, powodują powstanie w nich zjadliwości); transdukcja – wirusy (bakteriofagi) mogą przenosić DNA z jednej komórki bakteryjnej do innej; koniugacja – polegająca na przenoszeniu zbudowanych z DNA plazmidów między komórkami bakteryjnymi, prowadzi do rekombinacji genetycznej między komórkami. DNA tworzy najmniejsze jednostki dziedziczności – geny. Wystąpienie cechy organizmu determinuje, czyli wyznacza zwykle zespół genów. Geny mieszczą się w chromosomach, są tam ułożone liniowo, każdy z nich zajmuje ściśle określone miejsce (locus). Kwasy nukleinowe: Zostały odkryte w 1868 r. przez F. Mieschera. Model cząstki DNA opracowali w 1953 roku J. Watson i F. Crick (Nobel 1962). Wyróżniamy następujące rodzaje kwasów nukleinowych:, RNA – kwas rybonukleinowy DNA – kwas dezoksyrybonukleinowy. Kwasy nukleinowe są polimerami zbudowanymi z nukleotydów. DNA jest zbudowany z połączonych ze sobą par nukleotydów. W skład każdego z nukleotydów wchodzą: 1. Jedna z 4 zasad azotowych: adenina (A), guanina (G), cytozyna (C), tymina (T) Adeninę i guaninę zaliczamy do zasad purynowych a cytozę, tyminę i występujący w RNA uracyl zaliczamy do zasad pirymidynowych. 2. Pięciowęglowy cukier – dezoksryboza. 3. Resztka kwasu fosforowego.; DNA jest łańcuchem spiralnie skręconym, na każdy skręt spirali przypada 10 par nukleotydów. Zgodnie z zasadą komplementarności cytozyna łączy się w pary z guaniną (za pomocą podwójnego wiązania wodorowego), a tymina łączy się z adeniną (poprzez podwójne wiązanie wodorowe).; Całość DNA zawierającego informację genetyczną organizmu nazywamy genomem, genom człowieka zawiera 5,6*109 nukleotydów.; DNA ma możliwość samo powielania się, czyli replikacji. Ponieważ w każdym z nowo powstałych łańcuchów DNA jedna nić jest nicią starą, a druga nić jest syntetyzowana na nowo to replikację taką nazywamy replikacją semikonserwatywną, czyli w połowie zachowawczą. W jej przebiegu obserwuje się: rozplecenie podwójnego łańcucha na dwie nici (widełki replikacyjne); dobudowanie do każdego z nukleotydów komplementarnego trifosfonukleotydu
|
