W 527 r. w Konstantynopolu władzę obejmuje cesarz Justynian. Był człowiekiem bardzo ambitnym, marzył o odbudowaniu imperium w granicach sprzed upadku imperium zachodniego ze stolicą w Konstantynopolu. Na początku omal nie stracił tronu, a nawet głowy za sprawą dwóch ministrów – ludzi nieudolnych. Przeciw nim powstała opozycja, która żądała usunięcia nieudolnych urzędników. Cesarz, który był despotą, chciał, aby oddawać mu cześć boską, odrzucił petycję opozycji, uważał, że nie można mu się sprzeciwiać. Opozycja odpowiedziała buntem. Od słowa nike – zwycięstwo – pochodzi nazwa bunt Nika. Gdyby nie cesarzowa Teodora, bunt zakończyłby się śmiercią Justyniana. Postanowiła rozprawić się z buntownikami:

-          rozbiła siły opozycji

-          zneutralizowała tzw. błękitnych (nazwa pochodzi od koloru strojów)

Reszty dokonał generał Belizariusz. Buntownicy zostali wycięci w pień przez jego oddział.

Wówczas Justynian zaczął myśleć o odrodzeniu imperium:

Ø      529 r. wprowadził nowy kodeks prawa – kodeks Justyniana

Ø      wysyła oddziały Belizariusza do Afryk, tam pokonał Wandalów, Afryka stała się prowincją imperium,

Ø      walki w Italii – poświęcił 20 lat panowania, aby opanować Italię, i to mu się udało,

Ø      zdobył płd Hiszpanie,

Ø      niepowodzenia w Galii.

W VI w latach 50/60 to czas, gdy można mówić o odrodzeniu imperium. W granicach imperium znalazły się Afryka, Italia, ½ Hiszpanii.

Nabytki Justyniana nie przetrwały VI/VII w. W wyniku walk tereny utracono.

Italia została zajęta przez Longobardów. Utracono tereny hiszpańskie i Afrykę.