|
|
 |
| Artykuły > Geografia > Budowa wnętrza ziemi
|
|
Skorupa ziemska: 1. Strefa granitowa (SIAL) zalega ona tylko pod kontynentami, gęstość 2,7 g/cm3 (tlen, krzem,
- p.n. Konrada
2. Strefa bazaltowa (gabrowa) SIMA pod kontynentami i oceanami, gęstość 3 g/cm3 (tlen, krzem, magnez) -p.n. Moho
Płaszcz ziemi:1. Płaszcz zewnętrzny sięga do 1000 km, ze względu na skład CROFESIMA, górna część płaszcza zewnętrznego od 80-150 km to jest warstwa o cechach plastycznych - Astenosfera, gęstość 4 g/cm3
2. Płaszcz wewnętrzny sięga do 2900km ze względu na skład NIFESIMA, gęstość 5-6,6 g/cm3
- p.n. Wiecherta - Gutenberga
Jądro ziemi: NIFE (nikiel, żelazo) 1.Jądro zewnętrzne sięgające do 5000km, gęstość 9,5-12 g/cm3
2.Jądro wewnętrzne 6371 km, gęstość 13-17 g/cm3
Stopień geotermiczny - liczba metrów o jaką trzeba posunąć się w głąb ziemi, aby temp. wzrosła o 1C.
Gradient geotermiczny - liczba stopni o jaką podnosi się temp. w skorupie ziemskiej przy określonym wzroście głębokości.
Ciśnienie wzrasta o jedną atmosferę co 3,7m i wynosi we wnętrzu ziemi 3 miliony atmosfer.
Temp wzrasta o 1C od 1,5 - 180m średnio 33m i wynosi we wnętrzu ziemi 4500 C
Główne pierwiastki w składzie litosfery:
tlen - 46%; krzem - 27%; glin - 8% ; żelazo - 5% ; wapień - 3,6% ; sód - 2,8% ; potas -2,6
Minerały ich powstawanie i przemiany:
Minerał - naturalny składnik skorupy ziemskiej, o określonym składzie chemicznym i swoistych właściwościach fizycznych. Są ciałami stałymi i mają budowę krystaliczną.
Z ogólnej liczby ok. 3000 minerałów 250 to minerały skałotwórcze: skalenie; kwarc; magnetyt i hematyt; miki; krzemiany żelaza i manganu.
Kamienie szlachetne - minerały lub ich skupienia odznaczające się właściwościami, które są bardzo cenione ze względu na rzadkość występowania, twardość, barwę.
np. diament, beryl, szafir, szmaragd, rubin, topaz.
Określanie cech minerałów :
połysk (szklisty, tłusty, diamentowy); barwa (określamy za pomocą rysy. Min. nat. ma kolor minerału, natomiast min. sztucznie zabarwiany ma kolor biały)
zdolność do przepuszczania światła
twardość (według 10 stopniowej skali Mohsa) - talk; gips; kalcyt; fluoryt; apatyt; ortoklaz; kwarc; topaz; korund; diament
Skała - zespół minerałów jednorodnych lub różnorodnych. Dzielą się na magmowe, osadowe, metamorficzne.
magma - gorący znajdujący się w głębi ziemi stop glinu, krzemianu i innych związków chemicznych z rozpuszczonymi w nim gazami pozostający pod wysokim ciśnieniem.
Minerały skałotwórcze skał magmowych możemy podzielić na: minerały główne - będące podstawowymi składnikami skał magmowych; poboczne - występują dość powszechnie lecz w bardzo małych ilościach.; akcesoryczne - występują sporadycznie tylko w niektórych typach skał.
Podział magmy ze względu na zawartość krzemionki:
-kwaśne pow.65%np. granit -pośrednie 52-65%; -zasadowe 40-52 -ultra zasadowe poniżej 40 % np. sjenit
Podział skał magmowych ze względu na warunki powstawania: głębinowe(magma krzepnie we wnętrzu ziemi) - jawnokrystaliczna budowa np. granit, sjenit, gabro, biorytm.
wylewne - skrytokrystaliczna budowa (nie można składu odróżnić gołym okiem) np. bazalt, ambezyt
- o budowie porfirowej np. porfir, melefir, ryolit.
Wulkanizm - ogół procesów związanych z wydobywaniem lawy i innych materiałów z głębi ziemi na jej powierzchnię.
Plutonizm - podziemne przemieszczanie się magmy.
Intruzja - wdzieranie się magmy w skorupę ziemską bez wydostania się jej na zewnątrz.
Batolit - ciało skalne powstałe przez intruzję magmy, zajmujących bochenkowatą przestrzeń o znacznych rozmiarach.
lakolit - ciało skalne powstałe przez intruzję magmy posiadający kształt soczewki lub grzybka.
Produkty wybuchu wulkanicznego:
-lawa (kwaśne szybciej stygną i gęściejsze; zasadowe (powoli stygnie i rzadsze) - popiół i piasek wulkaniczny
-lapille - okruchy lawy wielkości ziarna grochu.
-bomby wulkaniczne - bloki skalne
-para wodna; azot; dwutlenek węgla; dwutlenek siarki; siarkowodór; chlorowodór.
Podział wulkanów: -wulkany efuzywne (lawowe) podczas erupcji wydobywa się tylko lawa np. na Islandii i Hawajach. -wulkany eksplozywne - podczas erupcji wydobywają się utwory piroklastyczne. -wulkany mieszane (stratowulkany) podczas erupcji wyrzucana jest lawa i utwory piroklastyczne.
Podzia...
|
|
| |
|
|
|
