|
|
 |
| Artykuły > Geografia > AMERYKA PÓŁNOCNA
|
|
Kontynent na półkuli zachodniej, północna część Ameryki. Od zachodu Amerykę Północną oblewa Ocean Spokojny od wschodu i północy - Ocean Atlantycki z Zatoką Meksykańską i Morzem Karaibskim na południu oraz Morzem Arktycznym na północy, na południu łączy się z Ameryką Południową, na północnym zachodzie oddzielony od Azji Cieśniną Beringa, część Ameryki Północnej, między przesmykami Tehuantepec i Panamskim, stanowi Amerykę Centralną, która z Antylami i Bahamami tworzy Amerykę Środkową. Ameryka Północna na południu od granicy Meksyku z USA wchodzi w skład Ameryki Łacińskiej. Skrajnymi punktami lądowej części Ameryki Północnej są: przylądek Murchisona 71°58-N, Mariato 7°12-N, Księcia Walii 168°05'W, Saint Charles 55°40-W; największa rozciągłość południkowa 7,2 tyś. km, równoleżnikowa 6,8 tyś. km; powierzchnia 24,2 min km2.
Ukształtowanie poziome. Ameryka Północna jest kontynentem silnie rozczłonkowanym, o dobrze rozwiniętej, zwłaszcza na północy linii brzegowej o długości 75,5 tyś. km. Półwyspy stanowią 8,3% powierzchni, 16,7% to wyspy. Największe półwyspy: Labrador na północnym wschodzie, Floryda na południowym wschodzie, Jukatan na południu, Półwysep Kalifornijski na południowym zachodzie, Alaska na północnym zachodzie. Główne wyspy i archipelagi to: Grenlandia (największa wyspa świata) i Archipelag Arktyczny (największa wyspa to Ziemia Baffina) na północy, Nowa Fundlandia na wschodzie, Aleuty na północnym zachodzie. Największa odległość od morza w Ameryce Północnej wynosi 1640 km.
Ukształtowanie pionowe. W Ameryce Północnej przeważają wyżyny i góry, średnia wysokość wynosi 677 m (z wyspami - 720 m); najwyższy szczyt McKinIey (6194 m), najniższy punkt w Dolinie Śmierci - 86 m p.p.m. Ponad 64% powierzchni Ameryki Północnej leży powyżej 300 m, w tym ok. 7% powyżej 2000 m.
Klimat. W Ameryce Północnej występują wszystkie strefy klimatyczne, od klimatów równikowych przez zwrotnikowe, podzwrotnikowe, umiarkowane, do strefy klimatów okołobiegunowych na krańcach północnych. Południkowy przebieg łańcuchów górskich w Ameryce Północnej sprzyja przemieszczaniu się zimnych mas powietrza polarnego na południe, jak również ciepłego powietrza niższych szer. geograficznych na północ, czego wynikiem jest duża zmienność pogody.
Regiony fizyczno-geograficzne: Płaskowyż Laurentyński (z Niziną Hudsońską), Appalachy, Niziny Wewnętrzne, Nizina Nadbrzeżna, Wielkie Równiny, Kordyliery, Wyżyna Meksykańska, Międzymorze Ameryki Środkowej, Antyle.
Ludność. Ameryka Północna ma 368 min mieszkańców (1991), tj. 7,5% ludności świata. Przyrost naturalny: USA i Kanada ok 8%o, a w państwach Ameryki Środkowej przekracza 20%o (26%o w M...
|
|
| |
|
|
|
